wat zijn bio-ecologische materialen

Wat zijn bio-ecologische bouwmaterialen?










Bio-ecologische bestaan uit quasi onuitputtelijke natuurlijke basisgrondstoffen zonder (of toch zo weinig mogelijk) toegevoegde chemische stoffen.


De beste materialen vertegenwoordigen geen zware milieubelasting en hebben geen schadelijke gevolgen voor de menselijke gezondheid.


  • WTCB:
    “Biologische materialen, zoals (zuiver) hout of materialen van biologische oorsprong, worden zonder vervuilende of toxische stoffen tot producten verwerkt, zodat zij aan het einde van hun levenscyclus naar de biosfeer kunnen terugkeren door biologische afbraak of compostering.
bio-ecologische isolatiematerialen

Teelbare grondstoffen voor bouwmaterialen


Teelbare grondstoffen zoals hout, kurk, stro, vlas, gras, hennep, jute, zeegras, riet,... worden geoogst en tot bouwmateriaal verwerkt ( vaak mits wat toeslagstoffen om ze brandveiliger, onaantrekkelijk voor insecten te maken of  ze tegen vocht te bechermen).


In tegenstelling tot minerale grondstoffen zijn teelbare grondstoffen hernieuwbaar.


Bij teelbare grondstoffen is een verantwoord beheer noodzakelijk om uitputting te vermijden en een duurzame economische ontwikkeling te garanderen.


De belangrijkste pluspunten zijn teelbare materialen is dat ze meestal geen afvalproblemen bij het levenseinde van het gebouw opleveren en dat ze CO2 kunnen opnemen en opslaan.

Uniek aan biogebaseerde materialen is dat op het einde van hun levensduur gerecupereerd en gerecycleerd kunnen worden (technische cyclus in de circulaire economie bieden ze het voordeel dat ze mogelijk biologisch afbreekbaar zijn (biologische cyclus in de circulaire economie).


De meest gekende  bouwmaterialen van biologische oorspring zijn hout, houtvezelderivaten, stro, kurk, hennep en cellulose.


Minder gekend zijn vlas, riet, schelpen en gras .

Bouwmaterialen op basis van minerale grondstoffen


Deze bouwmaterialen worden hoofdzakelijk met minerale grondstoffen geproduceerd. 


De meeste van deze oppervlaktedelfstoffen zoals zand, leem en klei zijn quasi onuitputtelijk.


De koolstofbalans van bio-ecologische bouwmaterialen


De koolstofbalans van een bouwmateriaal , uitgedruk in aantal kilo’s CO2-equivalenten, geeft weer de hoeveel broeikasgas uit die gedurende de verschillende stappen van de levenscyclus van het  materiaal uitgestoten wordt.


Er wordt rekening gehouden met de uitstoot van broeikasgas van de grondstofontginning, het  transport, de rabricage en het levenseinde).


De koolstofbalans kwantificeert de potentiële bijdrage van het materiaal aan de klimaatopwarming.


Specifiek aan teelbare grondstoffen is dat er CO2 wordt geabsorbeerd tijdens de groeifase. De biogene koolstof is de in de bouwmaterialen opgeslagen koolstof. De biogene koolstof blijft niet eeuwig in het bouwmateriaal opgeslagen maar komt terug vrij op het einde van de levenscyclus door compostering of verbanding.



Milieuprestatie is meer dan CO2 uitstoot alleen.


Bij het beoordelen van mileuprestaties wordt er niet alleen rekening gehouden  met de koolstofbalans


  • impact van de teelwijze = voorkeur voor duurzame landbouw en bosbouw 


De bodem bevat zelf koolstof waardoor de wijze en intensiteit waarmee de grond bewerkt wordt ervoor zorgt dat er CO2 vrijkomt. Bij niet duurzame landbouw en bosbouw is de aanname dat de opname van koolstof door de planten teniet gedaan wordt door de uitstoot van CO2 door de bodembewerking.


  • reststromen van de landbouw verwerken tot bouwmaterialen = uitstekende milieuprestaties


Graan wordt geteeld voor de voedselproductie. Het restproduct stro kan gebruikt worden in de strobalenbouw. De milieu-impact van de graanproductie wordt vooral aan het voedingsgedeeltje toegeschreven en niet aan de reststroom. De productie van het bouwmateriaal concurreert niet met de voedselproductie.


  • de impact van transport beperken


Aandacht voor de korte keten stimuleert niet alleen de lokale economie maar beperkt ook de transportafstanden. Enige nuance is wel op zijn plaats want de transportimpact wordt naast afstand ook bepaald door het transportmiddel.



Criteria om de milieuprestaties van biogebaseerde bouwmaterialen te beoordelen.


Concluderen dat biogebaseerde bouwmaterialen per definitie een gunstigemilieu hebben is een beetje te kort door de bocht.


Dit geld wel degelijk voor de meeste biogebaseerde bouwmaterialen maar deze conclusie mag zeker niet veralgemeend worden.


Slechts weinig bouwmaterialen bestaan voor 100% uit biogebaseerde grondstoffen. De technische eigenschappen van biogebaseerde bouwmaterialen garanderen gedurende hun volledige levensduur vereist de toevoeging van bindmiddelen, schimmelwerende additieven en brandvertragers.





Labels


Biobased vs bio-ecologische bouwmateriaal: de biodegradeerbeid


Veel houtsoorten en  natuurlijke isolatiematerialen moeten een bescherming krijgen tegen schimmels, insecten en bacteriële groei. 


Veelgebruike bouwmateiralen zoals chemische behandeld hout,  houtwol, cellulose, grasdekens, vlasdekens, ,... zijn wel bio-based maar kunnen door de gebruikte  toeslagstoffen na gebruik niet teruggeven worden aan de biosfeer. 


imaterialen die aan de biosfeer teruggeven kunnen worden


  • leem
  • onbehandeld hout
  • schelpen
  • kalkhennep
  • stro
  • geëxpandeerde kurkplaten
  • mycelium (schimmel die in een mal groeit)